İsim Değiştirme Nasıl Yapılır?

İsim Değiştirme

Ad ve soyadı, kişinin dış dünyada tanınmasını sağlayan ve insanlar ile iletişim sağlarken kendisini tanıtma adına ilk başvurduğu kimliğidir. Her birey adını ve soyadını büyük bir kıvançla sahiplenmek ve mutlulukla ifade etmek ister. Ancak bu durumum her zaman bu şekilde müspet tezahür etmez. Bazı zamanlar, ebeveynler çocuklarına isim verirken fazla düşünmeksizin ve yeterli bilgi sahibi olmaksızın hareket ederler. Bu durumda kişi, çevresinden olumsuz geri dönüşler alabilir, alay konusu olabilir. Bu durumsa kişinin hayatını psikolojik anlamda sağlıklı idame ettirebilmesinin önünde engel teşkil eder. Bilhassa sahne dünyasında pek çok sanatçı, hakiki ismiyle ün sahibi olamayacağını düşünerek kendisi için bir yeni isim soy isim seçer. Zira isim ve soy isim, insanın dış dünyadaki intibahına doğrudan etki eden ilk unsurdur. Bu ve benzer sebeplerle halihazırdaki ismini değiştirmek isteyen insanların, yasaca öngörülen birtakım şartları karşılaması ve gerekli prosedürlerin tamamlanması gereklidir. İsim değiştirme, haklı nedenlerin olduğu durumlarda mümkündür.

İsim Değiştirme Davası İçin Haklı Gerekçeler Nelerdir?

Yasada, net biçimde ifade edilmediği için bu noktada Yargıtay’ın kararlarına bakılmakta ve kararlardan birtakım çıkarımlar yapılabilmektedir. Bu çıkarımlara göre isim değiştirme için ifade edilen haklı sebepler şu şekilde ifade edilebilir:

  • Şahsın isminin gülün ve komik olması,
  • Toplumun genel ahlak kurallarına tezat teşkil eden isme sahip olması
  • Oldukça zor telaffuz edilmesi
  • İsmin, toplum nazarında bilinen bir suçluya ait olması
  • İsmin toplumcu bilinen kötü bir olayla anımsanması

Şeklinde sıralanabilir. Ancak unutulmamalıdır ki isim değiştirme için haklı gerekçeler sadece bu ifade edilenlerle sınırlı değildir. Bu örnekler Yargıtay kararlarından çıkan birkaç misaldir. Şahsın sadece isminden rahatsızlık duyması nedeniyle de isim değiştirme yoluna gitmesi mümkündür. Öte yandan var olan isim kalabilir ve yanına bir ikinci isim de eklenebilir. Yahut iki ismi olan kişiler bir ismini sildirebilir.

Soyadı Değiştirme Şartları

Haklı bir sebep üzerine temellendirmeyerek açılan soyadı değiştirme davası, mahkeme tarafından reddedilir. Bu bakımdan soyadı değiştirmek için haklı bir gerekçenin varlığı aranır. Haklı gerekçelere örnek vermek gerekirse;

  • Farklı Bir Dine Geçilmesi
  • Mesleki Bağlamda Şahsa Zarar Veren Soyadına Sahip Olunması
  • Kötü Çağrışımı Olması
  • Alay Edilebilir, Gülünç Olması
  • Toplumun kültürüne, örf ve adetlere münafi olması
  • Kişinin, babasıyla şahsi ilişkisinin olmaması ve aralarında manevi bağın hissedilmemesi

Haklı sebeplerden birkaçıdır. Yine unutulmamalıdır ki haklı sebepler yukarıda ifade edilen gerekçelerle sınırlı değildir. İfade edilen durumlara benzer hallerde de mahkemeye başvurulabilir ve soyadı değiştirmek için haklı neden ortaya konularak arzu edilen değişiklik sağlanabilir.

Mahkemesiz İsim Değiştirme

Mahkemesiz isim değiştirme için Nüfus Hizmetleri Kanunu’na ek 11. Geçici maddeye bakmak gereklidir. Bu maddenin 24/12/2022 tarihine kadar geçerli olduğu da unutulmamalıdır. Ek maddeye göre sadece aşağıda ifade edilen nedenlerle sınırlı biçimde isim ve soy isim değiştirilebilir.

  • İsim ve soy ismin genel ahlaka aykırılık teşkil etmesi
  • Yazım | İmla yanlışı bulunması
  • İsmin ve soy ismin gülünç olması
  • Soy ismin, rütbe, mertebe, memuriyet, aşiret, yabancı ırk ve millet adlarıyla aynı olması

Sebeplerinden birisinin var olması durumunda ikametgah adresinin bulunduğu Nüfus Müdürlüğü’ne müracaat edilerek düzeltme talep edilebilir. BU nedenler dışında bir nedenle mahkemesiz isim değiştirme olanak dışıdır.

E- Devlet ile İsim Değiştirme

Evli ya da eşinden ayrılmış kadınlar, e – devlet sistemini kullanarak isim değiştirme yoluna gidebilir. Buna göre:

  • Kadın, kocasının soyadıyla beraber evlilik öncesi soyadını beraber kullanmayı talep edebilir.
  • Evlilik öncesi soyadını kullanırken sadece kocasının soyadını kullanmayı talep edebilir.
  • Ayrıldığı eşinin soyadını kullanmasına izin verildiyse şayet, evlilik öncesi soyadıyla eşinin soyadını beraber kullanmayı talep edebilir.
  • Soyadı olarak sadece evlilik öncesi soyadını kullanmayı talep edebilir.

Çocuğun İsmini Değiştirme

Çocuğun velayetini almış anne ya da baba isim değiştirme davası açmak kaydıyla ilgili çocuğun ismini değiştirebilir. Evlilik birliği süresince çocuğun velayet hakkı anne ve babadadır. Bu takdirde anne ve baba her ikisi birlikte olmak üzere dava açmalıdır. Anne ve babanın tek başına isim değiştirme davası açması mümkün değildir. Evlilik birliği yasal olarak noktalandıysa bu durumda velayet hakkının verildiği baba veya anne, isim değiştirme davası açabilecektir. Koşullar oluşmuşsa yeni doğmuş bebeklerin de isminin değiştirilmesi söz konusudur. Tüm bu hususlarda daha detaylı bilgi sahibi olmak, hukuken yanlış bir adım atmamak için deneyimli bir avukat ile birlikte hareket etmek oldukça isabetli olacaktır.

İsim Değiştirme Davasında Hangi Mahkeme Yetkili ve Görevlidir?

İsim değiştirme davasında bakılması gereken yer, davacının yerleşim yeridir. Dava, davacının yerlerim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülecektir. Mahkeme tarafından isim değişikliğine karar verildiği takdirde nüfus cüzdanında isim değiştirme işlemi yapılması mümkün olmaktadır.

İsim değiştirme davası herhangi bir zamanaşımına yahut hak düşürücü süreye tabi değildir. Yani dava açmak için herhangi bir süre şartı bulunmamaktadır. Bu nedenle birey dilediği zaman isim değiştirme davası açabilecektir.

Sıklıkla merak edilen bir diğer husus, nüfus kaydının düzeltilmesiyle ad soyadı değişikliği davasının farklıdır. Nüfus kaydının düzeltilmesinden murat; kişi, nüfus bilgilerinde yer alan bir yanlışlığı düzeltmeyi amaçlamaktadır. Ancak isim değiştirme ve soy isim değiştirme davası sadece isim ve soy isim değiştirilmesini kapsar.

İsim ve Soy İsim Değiştirme Ücreti

Her yıl güncellenmekle birlikte 2020 yılı örnek verilirse, isim değiştirme için açılan davada, ilgili davanın harç ve gider masrafları için 366 TL tutarında bir ödeme söz konusudur. Dava ilan sürecine geldiği takdirde bu tutara ek takriben 100 TL daha ödenmektedir. Bu bakımdan isim değiştirme ücreti genel olarak 466 TL şeklinde ifade edilebilir. İsim değiştirme avukatı ücretiyse net bir rakamla ifade edilememektedir. Zira bu husus kişi ile iletişim kurduğu avukat arasında tayin edilecektir. Ancak yol göstermesi açısından avukatın alacağı tutarın, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen rakamdan daha az olmayacağı bilinmelidir.

Avukatsız İsim Değiştirme Davası Açılabilir Mi?

Bilinmelidir ki hiçbir hukuk davasında avukat tutmak, avukat ile birlikte takip etmek zaruri bir şart değildir. Fakat yetkin bir hukukçu olmaksızın takip edilen davalar uygulamada görüleceği üzere çoğu zaman menfi sonuçlar doğurmaktadır. Zira çoğu kez usul hataları yapılmaktadır. Davanın etkili ve hukuka uygun biçimde yürümesi ve doğal olarak kısa zamanda netice elde edilebilmesi için emsal davalarla deneyim kazanmış uzman bir hukukçu ile birlikte hareket etmek oldukça yararlı olacaktır. İsim değiştirme davası bir avukat eşliğinde görülecekse bu durumda vekaletname düzenlenir. İsim hakkı, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Bu nedenle anlaşılan avukatın bu dava için düzenlenmiş vekaletnamede, söz konusu davayı açmaya yahut nüfus davalarını açma noktasında yetkisinin olduğunu ifade eden bir açıklama bulunmalıdır. Söz konusu vekalet on sekiz yaşını doldurmamış bir kimse için düzenlenecekse bu durumda anne ve baba eğer evliyse çocuk yahut bebek adına çıkarmalı, anne ve baba evli değilse bu durumda velayeti kendinde olan eş çıkarmalıdır.

Yorum yapın